Trung tâm tư vấn 0981.670.198

Chuyên gia “gỡ rối”: Bị sỏi thận có nên ăn tôm, cua và uống sữa chứa canxi?

Quá lo sợ về bệnh sỏi thận bởi vẫn còn dư âm từ những cơn đau sỏi thận trước đó, nhiều người đã tự thiết lập cho mình một chế độ ăn uống kiêng khem quá mức, với hi vọng sẽ loại bỏ những viên sỏi khó chịu này ra khỏi cơ thể. Tuy nhiên, ăn uống không đảm bảo có thể gây thiếu dưỡng chất, đôi khi gián tiếp làm giảm hiệu quả điều trị của bệnh. Vậy thực hư về việc kiêng khem này như thế nào, bị sỏi thận có nên uống canxi không? Bạn hãy lắng nghe ý kiến của các chuyên gia trong bài viết này.

Sỏi thận chưa khỏi mà còn “gánh” thêm bệnh vì kiêng khem quá mức

Ở độ tuổi 62, ông Vũ Văn Hoạt đã sống chung với bệnh sỏi thận gần 10 năm nay, trị chưa dứt điểm nên sỏi lại tái phát khiến ông vô cùng khổ sở. Thời gian gần đây, ông hay bị đau nhức vùng cột sống, thắt lưng, chân tay hay tê bì nhất là lúc ngủ. Đi khám, ông Hoạt “ngã ngửa” khi bác sĩ nói ông bị loãng xương ở giai đoạn tiến triển. Hỏi cặn kẽ về chế độ sinh hoạt mới hay, từ lâu những thực phầm chứa canxi đều bị ông nghiễm nhiên cho vào “danh sách đen” vì ông sợ ảnh hưởng đến bệnh sỏi thận của mình.

Ông Hoạt bị sỏi thận ở bên trái với kích thước 8mm từ năm 2009 nhưng vì sỏi nhỏ nên không phải mổ. Được nhiều người mách rằng, chỉ cần uống nhiều nước và kiêng ăn những đồ ăn chứa nhiều canxi như tôm, cua, sữa… thì dần dần sỏi sẽ nhỏ bớt đi và đào thải ra ngoài. Thiết nghĩ nó đơn giản, ông quyết “bóp mồm bóp miệng” kiêng tiệt những thực phẩm này mặc dù có nhiều lúc rất thèm tôm, cua nhưng ông quyết không động đũa. “Cực chẳng đã”, ông Hoạt lại chẳng ngờ rằng, khi bệnh sỏi thận còn chưa khỏi thì lại bị loãng xương vì ăn thiếu chất.

Ý kiến chuyên gia về việc ăn thực phẩm chứa canxi đối với bệnh sỏi thận

Lý giải về điều này, TS.BS Dương Văn Trung, Trưởng khoa Ngoại tiết niệu, Bệnh viện Bưu điện cho biết, trước đây mọi người đều nghĩ rằng việc ăn tôm cua, những đồ ăn, thức uống giàu canxi đều có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận. Tuy nhiên, sau khi nghiên cứu của bác sĩ Mathew Sorensen –  trợ lý giáo sư tiết niệu tại Đại học Washington ở Seattle được công bố, mọi người đều bất ngờ về kết quả hoàn toàn trái ngược: “khi bổ sung đủ canxi từ thực phẩm sẽ giúp làm giảm nguy cơ tái phát sỏi thận”.

Thực tế trong cơ thể, canxi và oxalat được kết hợp với nhau tạo thành phức hợp canxi – oxalat và đào thải ra ngoài theo phân và không ảnh hưởng đến quá trình hình thành sỏi thận. Tuy nhiên, khi loại bỏ hoàn toàn canxi trong chế độ ăn khiến cơ thể bị thiếu hụt canxi nghiêm trọng, làm mất cân bằng hấp thu và chuyển hóa canxi – oxalat, nồng độ oxalat tự do tăng lên, dễ lắng đọng tạo sỏi thận. Ngoài ra, canxi là dưỡng chất thiết yếu của nhiều hoạt động trong cơ thể, nên thiếu canxi có thể gây nên nhiều bệnh như loãng xương, hạ canxi huyết…

Chính vì vậy, ngay cả với người bình thường hoặc có tiền sử sỏi thận, việc ăn nhiều thực phẩm giàu canxi như tôm, cua, sữa thì nguy cơ sỏi thận lại thấp hơn những người ăn kiêng hoàn toàn, đó là chưa kể đến nguy cơ mắc kèm nhiều bệnh do thiếu canxi.

Phức hợp canxi oxalate được đào thải ra ngoài qua đường tiêu hóa

Phức hợp canxi oxalate được đào thải ra ngoài qua đường tiêu hóa

Theo khuyến cáo của Viện Y khoa Mỹ, nhu cầu canxi lí tưởng phụ thuộc vào từng độ tuổi:

Độ tuổi Nhu cầu canxi (mg/ngày)
0 – 6 tháng 210mg
7 – 12 tháng 500mg
1 – 3 tuổi 270mg
4 – 8 tuổi 800mg
9 – 18 tuổi 1.300mg
19 – 50 tuổi 1.000mg
Từ 51 tuổi trở lên 1.200mg

Vậy, bị sỏi thận có nên uống canxi không?

Theo các tài liệu được đăng tải trên các website y học hàng đầu như: webmd.com, everydayhealth.com, niddk.nih.gov – trang sức khỏe của Viện y học quốc gia Mỹ cho thấy, ăn các thực phẩm chứa canxi thì được nhưng uống viên canxi trực tiếp thì lại không tốt, vì có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận ở những người đã có tiền sử bệnh trước đó. Nói về vấn đề này, TS.BS Dương Văn Trung đưa ra một số lời khuyên:

  • Việc uống canxi ở một số đối tượng làm tăng nguy cơ sỏi thận và lúc này cần cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ đối với bệnh sỏi thận và các bệnh mắc kèm như loãng xương, xốp xương,…
  • Nếu được yêu cầu uống canxi, nên dùng với liều thấp nhất và nên uống cùng bữa ăn. Có thể dùng đồng thời với vitamin D3 và K2 để tăng hấp thu vào xương và hạn chế nồng độ canxi dư thừa.

Can thiệp điều trị sỏi thận tại các bệnh viện chuyên khoa hiện nay

Theo TS.BS Dương Văn Trung, tùy theo kích thước, vị trí và những nguy cơ biến chứng của sỏi thận sẽ có những biện pháp điều trị khác nhau. Với những sỏi kích thước nhỏ (<1cm), thường không gây biến chứng nguy hiểm, nên người bệnh cần kiên trì điều chỉnh lối sống và thăm khám thường xuyên để đánh giá tiến triển sỏi.

Hiện nay, có một số phương pháp điều trị sỏi thận như: dùng thuốc uống để tăng bào mòn và đào thải sỏi, hoặc phẫu thuật tán sỏi bằng nhiều phương pháp như: tán sỏi nội soi ngược dòng, tán sỏi ngoài cơ thể, tán sỏi qua da… Đối với trường hợp phẫu thuật, có thể phẫu thuật cấp cứu, hoặc mổ chủ động theo lịch hẹn. Bằng các kĩ thuật y học hiện đại, việc tán sỏi nhẹ nhàng hơn và phương pháp mổ hở thường không được lựa chọn nhiều bởi thời gian hồi phục lâu hơn và kèm theo nhiều biến chứng phẫu thuật.

TS.BS Dương Văn Trung mổ lấy sỏi cho người bệnh sỏi thận (Ảnh: BSCC)

TS.BS Dương Văn Trung mổ lấy sỏi cho người bệnh sỏi thận (Ảnh: BSCC)

Chế độ ăn uống đối với bệnh sỏi thận theo lời khuyên của chuyên gia

Theo TS.BS Dương Văn Trung, có nhiều yếu tố hình thành sỏi thận, mặc dù chúng ta không thể ngăn chặn hoàn toàn sỏi thận nhưng những lưu ý trong ăn uống và sinh hoạt giúp mang lại nhiều hiệu quả. Thực tế, sỏi thận có 5 loại chính, trong đó sỏi canxi – oxalat chiếm hơn 80%, tùy theo thành phần từng sỏi, nên hạn chế những loại thức ăn nhất định và có thể tham khảo những lời khuyên dưới đây:

  • Bổ sung tối thiểu 2 lít nước mỗi ngày giúp giảm 50% sỏi thận tái phát
  • Hạn chế thực phẩm giàu oxalat có trong socola, trà, củ đại hoàng…
  • Cắt giảm lượng protein, nhất là những người có tiền sử bệnh gút
  • Hạn chế ăn mặn, lượng muối mỗi ngày nên <2g bởi ăn mặn sẽ làm tăng đào thải canxi và giảm nồng độ citrat – là một chất ngăn ngừa kết tinh canxi tại thận.
  • Tăng cường ăn hoa quả như cam, chanh, cà chua giúp làm tăng nồng độ citrat ngăn ngừa lắng đọng sỏi canxi
  • Đối với các chế phẩm sữa, trước khi sử dụng cần cân nhắc về hàm lượng canxi và nên pha sữa bằng nước ấm và thường xuyên kiểm tra nồng độ canxi máu
  • Sinh hoạt điều độ, tránh thức khuya, thường xuyên luyện tập thể thao để tránh lắng đọng sỏi thận.

Trên đây là những ý kiến chuyên gia về việc bổ sung canxi trong bệnh sỏi thận, hi vọng bạn đã trang bị cho mình những kiến thức bổ ích để việc điều trị và phòng ngừa sỏi thận đạt hiệu quả tốt nhất. Nếu còn thắc mắc cần giải đáp, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi qua Hotline/Zalo: 0981.670.198

Ds. An Thư

Theo TS.BS Dương Văn Trung, Trưởng khoa Ngoại tiết niệu. Bệnh viện Bưu điện

Nguồn tham khảo:

https://www.niddk.nih.gov/health-information/urologic-diseases/kidney-stones/eating-diet-nutrition

https://www.campbellspharmacy.com/sea-girt/patient-resources/article_modal/704148/calcium-supplements-tied-to-kidney-stone-risk-in-study

Chuyên gia “gỡ rối”: Bị sỏi thận có nên ăn tôm, cua và uống sữa chứa canxi?
5 (100%) 9 vote[s]

Ngày đăng: 19 Tháng Mười, 2018

Viết bình luận

Ý kiến chuyên gia